COVID-19 and Neurological manifestations

วันที่ 16 เมษายน 2563

COVID-19 and Neurological manifestations

  • หลังจากที่เราทราบกันดี เกี่ยวกับอาการที่เกิดขึ้นในโรค COVID-19 โรค COVID-19 เกิดจากไวรัส SARS-CoV-2 (Severe acute respiratory syndrome CoV-2) ซึ่งกลไล ในการเกิดคือ virus glycoprotein จับกับ Angiotensin-converting enzyme 2 (ACE2) receptor ซึ่งพบมากที่ปอด ไต cardiovascular เหมือนกับที่เจอใน ไวรัส SARS-CoV ที่ระบาดในปี 2003 นอกจากนี้ ACE2 receptor ยังมีการกระจายตัวอยู่ในระบบอื่นๆ ของร่างกายด้วย โดยเฉพาะประสาทส่วนกลาง และ กล้ามเนื้ออีกด้วย
  • อาการทีพบบ่อย มีอาการไข้ ไอ น้ำมูก หอบเหนื่อย ปอดอักเสบ ท้องเสีย อ่อนเพลีย ถ้าอาการรุนแรงก็จะนำไปสู่ ARDS, cardiorespiratory failure, renal failure ตามที่เราทราบกัน แต่เมื่อมีเคสผู้ป่วยมากขึ้นเรื่อยๆ ก็เริ่มมีรายงาน อาการในระบบอื่นๆ มากขึ้น เพราะว่า ACE2 receptor กระจายในระบบต่างๆของร่างกาย
  • อาการทางระบบประสาท เริ่มมีรายงาน ในผู้ป่วยโรค COVID-19 มากขึ้น หนึ่งใน series การรายงานใหญ่ ลงใน JAMA Neurology 2020 ล่าสุด จาก 3 centers ใน Wuhan พบว่า จากผู้ป่วย 214 คน มีคนที่มีอาการทางระบบประสาท ถึง 36.4% โดยมักจะเป็นกลุ่มผู้ป่วยที่มีอาการที่รุนแรง อายุมาก และไม่ค่อยมีอาการที่ typical ของ COVID-19 เช่น ไข้ หรือ ไอ โดยอาการทางระบบประสาท เจอได้ทั้ง CNS และ PNS manifestations ซึ่งส่วนใหญ่ (ยกเว้น cerebrovascular disease) เกิดในช่วง early in the illness (median time, 1-2 วัน)
  • อาการทางระบบประสาทส่วนกลาง (CNS manifestations) พบได้ประมาณ 25% ของผู้ป่วย COVID-19 ที่มีอาการทางระบบประสาท อาการที่พบบ่อยที่สุด 2 อาการ คือ

           - อาการอาการมึนหัว (dizziness) 16.8% และ
           - อาการปวดหัว (13.1%) ซึ่งยังไม่มีใครบรรยายลักษณะอาการปวดศีรษะไว้ชัดเจน

ส่วนอาการอื่นๆ ที่มีรายงาน คือ

  • Impaired consciousness (พบได้ 14.8% vs 2.4%, in severe infection vs non severe infection) อาการพบได้ตั้งแต่ drowsiness ถึง รุนแรงเช่น acute hemorrhagic necrotizing encephalopathy (rare complication of influenza infection & related with intracranial cytokine storms) ที่มีรายงานมาก่อนหน้านี้ (case report) ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับ การ break blood-brain barrier และ พบ imaging finding ลักษณะ hypoattenuation on CT and hypersignal intensity on T2 FLAIR with internal hemorrhage on MRI: symmetric multifocal lesions with invariable thalamic involvement และตำแหน่งอื่นๆ ที่พบร่วมกันได้ คือ brain stem, cerebral white matter and cerebellum.
  • acute cerebrovascular disease พบได้ 5.7%: present with acute ischemic stroke > hemorrhagic stroke ซึ่งในผู้ป่วย COVID-19 นี้ อาจจะสามารถอธิบายผ่าน coagulation dysfunction (thrombocytopenia, increase D-dimer) และ การจับของ SARS-CoV-2 กับ ACE2 receptor ที่ vascular endothelial cells ก็ส่งผลให้เกิด ความดันโลหิตที่สูงขึ้น เป็น risk ของทั้ง ischemic and hemorrhagic stroke
  • อาการอื่นๆ ที่มีรายงานคือ ataxia and seizure
  • อาการทางระบบประสาทส่วนปลาย (PNS manifestations) พบได้ประมาณ 8.9% ขอผู้ป่วย COVID-19 อาการที่พบบ่อยที่สุด 2 อาการคือ

            - taste impairment (5.6%) และ smell impairment (5.1%) ในปัจจุบัน เป็นที่ชัดเจนแล้วว่า ผู้ป่วยที่มาด้วย อาการ acute hyposmia/ anosmia หรือ taste impairment ต้อง                    สงสัย COVID-19 ไว้เสมอ ซึ่งเป็นที่น่าสนใจว่า ไวรัสสามารถเข้าสู่ CNS ได้โดยตรงผ่านทาง olfactory bulb (retrograde neuronal route) ได้หรือไม่ นอกเหนือจาก                                hematogenous spread
            - skeletal muscle injury (พบได้ 19.3% vs 4.8% ในผู้ป่วยที่ severe vs non severe infection) พบมีอาการปวดเมื่อยตามตัว และค่า CPK ขึ้น (median 400 U/L,                                  range 200 - 1,200 U/L in severe infection)

  • อาการอื่นๆ ที่พบได้ เช่น visual impairment, nerve pain and GBS (case report)
  • ในผู้ป่วยกลุ่มที่มีอาการทางระบบประสาท มักพบ higher neutrophil counts, lower lymphocyte counts, higher C-reactive protein levels, higher D-dimer levels.

References:
1. JAMA Neurol. 2020 Apr 10. doi: 10.1001/jamaneurol.2020.1127. [Epub ahead of print]
2. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/cns.13372
3. https://blogs.neurology.org/…/invited-commentary-be-cauti…/…
Cr. รวบรวมข้อมูล พญ จิรดา ศรีเงิน ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์โรคพาร์กินสัน ฯ

< ย้อนกลับ

ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์โรคพาร์กินสันฯ

ตึก สธ หรือผู้สูงวัย ชั้น 7 โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ถนน พระรามที่ 4 เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330
เบอร์โทรศัพท์ : 02 256 4000 ต่อ 70702-3 / 081 107 9999
โทรสาร : 02 256 4000 ต่อ 70704
โทรศัพท์เคลื่อนที่ : 081-107-9999

Facebook

Youtube

รับข้อมูลข่าวสารกิจกรรมจากทางศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์โรคพาร์กินสัน